System kaucyjny w Polsce – pierwsze doświadczenia 

Opublikowany przezDanuta Łukasińska

cirrcular economy, ochrona śordowiska, segregacja odpadów, system kaucyjny

System kaucyjny w Polsce – pierwsze doświadczenia 

System kaucyjny w Polsce działa od dwóch miesięcy. Dla wielu firm to jedna z największych zmian regulacyjnych w obszarze opakowań i gospodarki odpadami w ostatnich latach.

Wraz z jego wdrożeniem pojawiło się jednak wiele pytań – zarówno po stronie producentów, handlu, jak i samych konsumentów. Właśnie dlatego coraz więcej organizacji decyduje się na szkolenia, które pomagają uporządkować wiedzę i przygotować się do nowych obowiązków.

Dlaczego system kaucyjny został wprowadzony?

System kaucyjny jest odpowiedzią na unijne regulacje, w szczególności Single Use Plastic Directive, które zobowiązują producentów do przejęcia większej odpowiedzialności za opakowania wprowadzane na rynek.

Już w 2025 r. producenci muszą zapewnić 77% poziom recyklingu opakowań, a w 2029 r. poziom ten wzrośnie do 90%.

Jeśli wymagany poziom nie zostanie osiągnięty, przedsiębiorcy ponoszą opłatę produktową w wysokości 1 zł za każdy kilogram opakowań poniżej wymaganego poziomu.

System kaucyjny ma być jednym z kluczowych narzędzi umożliwiających realizację tych celów.

Czy system kaucyjny działa?

Doświadczenia krajów, które wdrożyły system wcześniej, są bardzo obiecujące.

Na przykład w Irlandii i na Łotwie po wprowadzeniu systemu kaucyjnego odnotowano nawet około 50% spadek zanieczyszczenia plaż i terenów zielonych opakowaniami.

Mechanizm jest prosty:
dzięki kaucji opakowanie zyskuje wartość i wraca do obiegu zamiast trafiać do środowiska.

W Polsce jednak jesteśmy dopiero na początku tej drogi.

Co pokazują pierwsze miesiące działania systemu?

Podczas prowadzonych przeze mnie szkoleń z systemu kaucyjnego dla firm bardzo często pojawiają się pytania wynikające z codziennych doświadczeń pracowników i konsumentów.

Najczęściej zgłaszane problemy to:

• zablokowane automaty do zwrotu opakowań,
• trwale nieczynne maszyny w niektórych lokalizacjach,
• kolejki do automatów,
• wymaganie paragonu przy zwrocie opakowań (co obecnie jest niezgodne z prawem).

Jednym z największych wyzwań okazuje się brak informacji dla konsumentów.

Wiele osób nie wie:

• gdzie zgłosić awarię maszyny,
• że sklep ma obowiązek przyjąć zwrot przy kasie, jeśli automat nie działa,
• że odzyskanie kaucji nie wymaga okazania paragonu.

To pokazuje, że system kaucyjny to nie tylko infrastruktura i przepisy.
To również edukacja, komunikacja i zrozumienie całego procesu przez wszystkich uczestników rynku.

System kaucyjny a samorządy

W debacie publicznej coraz częściej pojawia się również głos samorządów, które obawiają się utraty wartościowych surowców, takich jak PET, ze strumienia odpadów komunalnych.

Warto jednak pamiętać, że system nie obejmuje wszystkich opakowań. Część opakowań szklanych oraz wiele butelek po alkoholu nadal pozostaje w systemie zbiórki komunalnej.

Dlatego kluczowe znaczenie będzie miała edukacja mieszkańców oraz dalsze usprawnianie selektywnej zbiórki odpadów.

Dlaczego warto skorzystać ze szkolenia dot. systemu kaucyjnego?

W praktyce system kaucyjny wpływa na bardzo wiele obszarów działalności firm:

• obowiązki producentów i importerów,
• współpracę z operatorami systemu,
• oznakowanie opakowań,
• rozliczenia i poziomy recyklingu,
• komunikację z konsumentami.

Podczas prowadzonych przeze mnie szkoleń skupiam się nie tylko na przepisach, ale przede wszystkim na praktycznych aspektach funkcjonowania systemu i realnych wyzwaniach, z którymi mierzą się uczestnicy systemu kaucyjnego: producenci, sklepy i sami konsumenci.

Uczestnicy szkoleń otrzymują m.in.:

• aktualną wiedzę o przepisach i obowiązkach przedsiębiorców,
• wyjaśnienie najczęstszych wątpliwości związanych z funkcjonowaniem systemu,
• przykłady problemów pojawiających się w pierwszych miesiącach działania systemu,
• praktyczne wskazówki dotyczące wdrażania nowych regulacji w organizacji.

System kaucyjny potrzebuje współpracy

System kaucyjny może realnie ograniczyć zanieczyszczenie środowiska i zwiększyć poziomy recyklingu. Jednak jego sukces będzie zależał od współpracy wielu podmiotów: producentów, operatorów, handlu, samorządów, organizacji odzysku i administracji publicznej.

Równie ważna jest edukacja – zarówno w biznesie, jak i wśród konsumentów.

Dlatego tak duże znaczenie mają dziś szkolenia i rzetelna informacja, które pomagają zrozumieć nowe regulacje i przygotować organizacje na zmiany.

Jeśli Twoja organizacja chce uporządkować wiedzę o systemie kaucyjnym lub przygotować zespół na nowe obowiązki – zapraszam do kontaktu w sprawie szkoleń.

Szkolenia realizuję dla:

• pracowników i mieszkańców gmin, 
• producentów i importerów,
• sieci handlowych,
• firm wprowadzających opakowania na rynek,
• organizacji zajmujących się gospodarką odpadami.

Zapisz się na szkolenie: 

kontakt@ekopotencjal.pl